Ιερά Κοινότητα Αγίου Όρους Άθως

Συντονιστής εταίρος

Το Άγιον Όρος, αποτελείται από είκοσι Ιερές Μονές και είναι ένα σημαντικό κέντρο της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η μοναστική κοινότητα ιδρύθηκε, επίσημα, το 963 όταν ο Άγιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης ίδρυσε τη Μονή Μεγίστης Λαύρας. Σήμερα, στο Όρος Άθως, ζουν περισσότεροι από 2000 μοναχοί με καταγωγή από την Ελλάδα και άλλες χώρες, όπως Ρουμανία, Μολδαβία, Γεωργία, Βουλγαρία, Σερβία και Ρωσία. Διοικείται ως αυτόνομη πολιτεία εντός της Ελληνικής Δημοκρατίας (Συνθήκη Σεβρών της 10ης Αυγούστου 1920, επικυρωμένη με τη Συνθήκη της Λωζάνης της 24ης Ιουλίου 1923), υπό την άμεση δικαιοδοσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου της Κωνσταντινούπολης. Το Όρος Άθως διοικείται από την Ιερά Κοινότητα (HCMA), την πιο μακρόχρονη οργάνωση σε συνεχή λειτουργία παγκοσμίως. Η έδρα της Ιεράς Κοινότητας είναι η πρωτεύουσα του Αγίου Όρους, οι Καρυές, και τα μέλη της είναι εκλεγμένοι εκπρόσωποι κάθε Ιεράς Μονής.
Οι ηγούμενοι των μοναστηριών είναι μέλη της Ιεράς Συνέλευσης και ασκούν νομοθετική εξουσία, ενώ η Ιερά Εποπτεία ασκεί εκτελεστική εξουσία και αποτελείται από 4 μέλη, που εκλέγονται από τα 5 ιεραρχικά προηγούμενα μοναστήρια. Καθ’ όλη τη διάρκεια της αιώνιας ιστορίας της, η μοναστική ζωή από την ημερομηνία εγκαθίδρυσής της έως και σήμερα, χαρακτηρίζεται από την αυτόνομη πολιτική και την εκκλησιαστική αφοσίωση.
Το δασικό συμβούλιο της Ιεράς Κοινότητας είναι ένα νομοθετικό όργανο, που ιδρύθηκε ειδικά για την εφαρμογή και παρακολούθηση όλων των δράσεων διαχείρισης και διατήρησης του φυσικού περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας. Η Ιερά Κοινότητα έχει υλοποιήσει επιτυχώς σχετικά μεγάλης κλίμακας σημαντικά έργα, στο παρελθόν και έχει αποκτήσει αξιόλογη εμπειρία σε αυτόν τον τομέα.
Το Άγιο Όρος Λόγω του φυσικού του περιβάλλοντος καθώς και των μοναδικών αρχιτεκτονικών, πολιτιστικών και ιστορικών χαρακτηριστικών μεγάλης αξίας, έχει καταχωριστεί ως μικτή παγκόσμια κληρονομιά και φύση της UNESCO από το 1988 και έχει συμπεριληφθεί στο ευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000.

Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Εταίρος

Το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης (ΔΠΘ) λειτουργεί από το ακαδημαϊκό έτος 1974-1975. Επί του παρόντος, το πανεπιστήμιο διαθέτει 8 σχολές και δεκαεννέα τμήματα σε τέσσερις πόλεις της Θράκης. Συμμετέχει σε 919 έργα (προγράμματα που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ – FP7, H2020, JUST Grants, Life δράσεις, Erasmus +, Jean Monnet Chair κ.λπ.) και σε διακρατικά και εθνικά προγράμματα.
Το ΔΠΘ συμμετέχει στο LIFE STEMMA ATHOS μέσω του Τμήματος Δασοκομίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων – Εργαστήριο Διαχείρισης Δασών, του οποίου το προσωπικό έχει πάνω από 15 χρόνια εμπειρίας σε πεδία διαχείρισης δασών, ανάπτυξη μοντέλων και βιώσιμη διαχείριση δασικών οικοσυστημάτων. Τα τελευταία χρόνια, το εργαστήριο έχει αποκτήσει εμπειρία στη βιώσιμη εκμετάλλευση των δασικών πόρων, την περιφερειακή ανάπτυξη, τη μείωση των εκπομπών CO2 και την εκτίμηση του αντίκτυπου του κύκλου ζωής των δασικών προϊόντων στο περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή, μέσω της συμμετοχής του στο έργο Intelligent Energy Europe (BioEUparks 2013 -16) και σε ένα έργο H2020 (SEEMLA 2016-18), που ασχολείται με συναφή θέματα. Στην παρούσα συμμετέχει σε ένα πρόγραμμα EuropeAid (2017-18) για την ανάπτυξη ενός πρωτοκόλλου για την εκτίμηση των επιπτώσεων των πρακτικών διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές πολιτικές και τους κανόνες LULUCF. Ο επικεφαλής του εργαστηρίου, o Αναπληρωτής Καθηγητής Δρ. Σπυρίδων Γαλατσίδας είναι, επί του παρόντος, μέλος των ομάδων εργασίας για την ανάπτυξη της Ελληνικής Εθνικής Δασικής Στρατηγικής και των Προδιαγραφών για σχέδια βιώσιμης διαχείρισης των δασών.
To προσωπικό άλλων εργαστηρίων του Τμήματος που θα συμμετάσχουν στο έργο εργάζεται επί του παρόντος σε ένα έργο LIFE (FORESMIT 2015-19) που σχετίζεται με την περιβαλλοντική αειφορία των δασικών οικοσυστημάτων, την αποκατάστασή τους και την κλιματική αλλαγή, διερευνώντας τον ρόλο των δασών ως φυσική αποθήκη άνθρακα.

Μοναστήρι του Σολάν

Εταίρος

Από το 1992 και την εγκατάστασή του μοναστηριού στην κυριότητα του Σόλαν, οι μοναχές της Μονής έχουν επιλέξει ένα τρόπο ζωής που εκφράζει την απλοϊκότητα και την απρόσκοπτη σύνδεση με τη γη, καθώς και τα εφόδια που προκύπτουν από αυτή, όπως η καλλιέργεια της, ο σεβασμός στη φύση, η αντίληψη και κατανόηση του ρυθμού και σκοπού της λειτουργίας της.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι μοναχές του Σολάν δεσμεύτηκαν να επανεξετάσουν τη διαχείριση της γης της μονής, επιδιώκοντας να μην την «εκμεταλλευτούν» αλλά να την διαχειριστούν και να την «ενισχύσουν».
Πριν ακόμη από την άφιξη των μοναχών στην περιοχή, το έδαφος έχει υποβληθεί, επί 30 χρόνια, σε εντατική γεωργία (που χαρακτηρίζεται από την έντονη χρήση ζιζανιοκτόνων) γεγονός που έχει προκαλέσει έντονες διαβρώσεις. Παρ’ όλα αυτά, η μονή κατάφερε να διατηρήσει, στο δασικό τμήμα του κτήματος, μία αξιόλογη ποικιλία. Αυτή η ποικιλία αποτελεί έναν συνδυασμό πλούτου και ευαισθησίας. Απαιτεί ειδίκευση στη διαχείριση της γης καθώς και αξιοποίηση εξειδικευμένων ανθρώπων στις επιμέρους περιοχές που την αποτελούν (αμπελουργία, δενδροκομία, υδρογεωλογία, δάσος … κ.λπ.) Η κοινή συνιστώσα διαχείρισης της κύριας περιοχής του Σολάν έχει ως βασικούς άξονες:


-διατήρηση της βιοποικιλότητας

-αναζήτηση και αποθήκευση τοπικών ειδών και ποικιλιών, παλιών, ανθεκτικών, καλά προσαρμοσμένων στην περιοχή και επαρκώς αποτελεσματικών.


Για τους λόγους αυτούς, όλη η γη έχει καλλιεργηθεί βιολογικά από το 1993. Μεταξύ 1996 και 2000 πραγματοποιήθηκαν εργασίες αποκατάστασης δασών μέσω επιλεκτικής κοπής και φύτευσης για τον εμπλουτισμό των βοτανικών περιοχών και την αύξηση της βιοποικιλότητας. Τα έργα αυτά ακολούθησαν εργασίες εγκατάστασης φυτοφραχτών, μεταξύ 2002 και 2004, και πάλι με στόχο την προστασία ή τη δημιουργία οικοτόπων φιλικών προς την υπάρχουσα βιοποικιλότητα. Ο εντοπισμός ειδών κοινοτικού ενδιαφέροντος όπως το Austropotamobius Pallipes οδήγησε στην εγγραφή του κτήματος στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα Natura 2000 μέσω της δημιουργίας του ιστότοπου Natura 2000 FR9102003 “Valat de Solan” που επικυρώθηκε το 2009.

Οι φίλοι του Σολάν

Εταίρος

To 1995 δημιουργήθηκε ο Σύλλογος των Φίλων του Σολάν, προκειμένου να υποστηρίξει το μοναστήρι σχετικά με τις ανθρώπινες αξίες που αντιπροσωπεύει και με τη διαχείριση της παγκόσμιας κληρονομιάς του έργου που ηγείται. O Σύλλογος ιδρύθηκε υπό την προεδρία του Pierre Rabhi (γάλλος οικολόγος, ιδρυτής του κινήματος Colibris και ιδρυτής του πολιτικού και επιστημονικού κινήματος της αγροοικολογίας στη Γαλλία) και αναλαμβάνει μελέτες και δράσεις για την προστασία της βιοποικιλότητας, συνδέοντας τις σύγχρονες φιλοδοξίες και τις έρευνες μέσω της συνεργασίας με άτομα διαφορετικού υπόβαθρου και πεποιθήσεων που συμμετέχουν στην προσέγγιση του Σολάν και η προώθηση νέων τρόπων ανάγνωσης της σχέσης μεταξύ ανθρώπου και φύσης.
Ο Σύνδεσμος Φίλων του Σολάν εποπτεύει κάθε χρόνο εργασίες εκπαιδευόμενων των οποίων το αντικείμενο εργασίας και έρευνας είναι η διατήρηση της βιοποικιλότητας.
Οι παρεμβάσεις λαμβάνουν χώρα κυρίως στην κύρια περιοχή του “Valat de Solan”, μία περιοχή με ένα μικρής έντασης ρέμα και με περισσότερο από το 95% της λεκάνης απορροής να βρίσκεται στην τοποθεσία της Μονής του Σολάν. Ο στόχος των δράσεων που πραγματοποιούνται είναι η διατήρηση της συνεχούς έντασης της ροής και η ποιότητα αυτής της ροής, προστατεύοντας την ασπροπόδαρη καραβίδα (Austropotamobius Pallipes), προκειμένου να θωρακιστεί αυτός ο πολύ εύθραυστος βιότοπος από τον κίνδυνο μίας πιθανής ξήρανσης.
Από το 2009, ο Σύνδεσμος Φίλων του Σολάν είναι υπεύθυνος για τη διαχείριση του ιστότοπου Natura 2000 FR9102003 “Le Valat de Solan”. Επίσης, ο Σύλλογος οργανώνει εποπτικές περιηγήσεις στην περιοχή του Σολάν, προκειμένου να καταγράψει τις ενέργειες που έγιναν για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και να ενημερώσει τους επισκέπτες για τη σημασία της διαχείρισης της κληρονομιάς του κτήματος.